Aşı Etkinliği Nedir?

Aşı etkinliği, klinik araştırmada aşı olan bir grup insanda hastalıktaki azalma yüzdesidir. Aşının klinik deneyler dışında toplumdaki kişilere verildiğinde ne kadar iyi çalıştığını ölçer.

Tüm yeni aşılar, ne kadar iyi çalıştıklarını test etmek için klinik denemelere tabi tutulur. Bir aşı adayının geliştiricileri, klinik araştırma çalışma protokollerinde genellikle denemelerinin ana hedeflerini belirler.

Bu hedeflere birincil uç noktalar denir. Şu anda geliştirilmekte olan birçok deneysel COVID-19 aşısı için birincil son noktalar, yeni semptomatik COVID-19 vakalarını önlemeye odaklanmaktadır.

Bilim adamları, bir aşı adayının ne kadar iyi çalıştığını, plasebo alan grup ile deneysel aşıyı alan grup arasındaki yeni hastalık vakalarındaki farka bakarak hesaplama yapar.

Buna aşı etkinliği denir. Mesela Pfizer / BioNTech , COVID-19 aşısı için % 95’lik bir etkinlik açıklamıştır. Bu, aşı grubundaki yeni hastalık vakalarında plasebo grubuna kıyasla % 95 azalma anlamına gelir.

Aşı klinik araştırmalarına katılan gönüllüler yakından izlenir. Araştırma ekibi katılımcıların genel sağlık durumunun ve ilgili sağlık durumlarının farkındadır. Katılımcılar yan etkiyi rapor ederler ve günlük semptomların izlemesi devam eder.

Birçok klinik araştırmanın hamilelik, belirli sağlık koşulları ve yaş gibi kriterleri vardır. Deneysel aşıları içeren denemeler, bilim adamları bu grupları olası zararlardan korumak için önemli miktarda güvenlik verisi toplayana kadar uzak tutar.

İlginizi Çekebilir: Ankara Tamamlayıcı Sağlık Sigortası

Aşı etkinliği, yalnızca bir aşının klinik deney koşulları altında ne kadar iyi çalıştığı hakkında bilgi sağlar. Bilim adamları bunu, laboratuar onaylı COVID–19 vakalarının sayısı gibi ölçebilecekleri faktörlere dayandırırlar. Ancak bir klinik araştırmanın ideal koşulları, klinik araştırmalar dışındaki gerçek dünyada olup bitenleri mutlaka yansıtmayabilir.

Aşının etkinliği, aşının klinik deneyler dışındaki kişiler aşıyı aldıktan sonra gerçek dünya koşullarında ne kadar iyi çalıştığını gösterir. Aşının klinik deneyler dışında nasıl performans gösterdiğini birçok faktör etkileyebilir. Bunlardan biri aşı yaptıranların sağlığıdır. Altta yatan sağlık koşulları, aşının etkinliğini etkileyebilir.

Diğer bir faktör, hastalığa neden olan patojenin zamanla nasıl değiştiğidir. Gribe neden olan virüsler, aşıları daha az etkili hale getiren mutasyonlara eğilimlidir. Aşı geliştiricileri, en yaygın mevsimsel grip türleriyle iyi bir eşleşme sağlamaya çalışmak için her yıl grip aşısını günceller.